Do tej strony trafia sporo osób, które nie znają słowa, tylko zjawisko: wpisują „przezroczysta warstwa farby na obrazie olejnym” albo „gruba warstwa farby”. Czasem szukają terminu do krzyżówki, czasem zaczynają malować i nie wiedzą jeszcze, jak się to nazywa. Odpowiedź na jedno i drugie pytanie jest ta sama, więc zebrałam terminy, o które pytacie najczęściej — z prawdziwym wyjaśnieniem, a nie samym rozwiązaniem.
Laserunek (9 liter) — cienka, przezroczysta warstwa farby położona na warstwie, która już wyschła. Światło przechodzi przez nią, odbija się od spodu i wraca przez kolor, więc barwa świeci inaczej niż ta sama zmieszana na palecie. Opisywana zwykle jako „przezroczysta warstwa farby na obrazie”. Szerzej: laserunek w malarstwie olejnym.
Impasto (7 liter) — przeciwieństwo laserunku: farba położona grubo, tak że wystaje z płótna i sama rzuca cień. Obraz zmienia się wtedy razem ze światłem w pokoju. Opisywane jako „gruba warstwa farby na obrazie olejnym”. Szerzej: impasto.
Podmalówka — pierwsza, najbardziej rozcieńczona warstwa, na której ustawia się układ plam i wartości, zanim wejdzie właściwy kolor.
Werniks (7 liter) — przezroczysta powłoka kładziona na skończony obraz, zwykle po kilku miesiącach. Wyrównuje połysk i chroni farbę, bo brud osiada na niej, a nie na warstwie malarskiej. Szerzej: po co kładzie się werniks.
Blejtram (8 liter) — drewniana rama, na którą napina się płótno. Nie mylić z ramą ozdobną: blejtram jest konstrukcją pod spodem i zwykle go nie widać. Bywa nazywany krosnem malarskim.
Podobrazie — wszystko, na czym powstaje obraz: płótno, deska, płyta, papier. Wybór między lnem a bawełną to właśnie wybór podobrazia.
Grunt — warstwa oddzielająca farbę od podłoża. Bez niej olej wsiąka w płótno, kolor matowieje, a włókno z czasem kruszeje.
Sztaluga (8 liter) — stojak, na którym stoi obraz w trakcie malowania.
Paleta — powierzchnia do mieszania farb, ale też zestaw barw, którymi ktoś się posługuje. Oba znaczenia są w użyciu i stąd bierze się większość nieporozumień.
Gwasz (5 liter) — farba wodna z dodatkiem bieli, przez co kryje zamiast prześwitywać. Od akwareli różni się właśnie tym. Szerzej: gwasz a akwarela.
Tempera (7 liter) — farba, w której spoiwem jest emulsja, klasycznie żółtko jaja. Schnie bardzo szybko i daje matową, jedwabistą powierzchnię.
Akwarela — farba wodna bez bieli kryjącej; jasność bierze się z prześwitującego papieru, nie z farby. Technika mokre w mokre jest jej najbardziej rozpoznawalnym sposobem.
Sangwina (8 liter) — czerwonobrunatna kredka z tlenku żelaza, używana do rysunku; nazwa od koloru krwi.
Sepia (5 liter) — ciemnobrązowy barwnik pierwotnie pozyskiwany z mątwy, dziś raczej nazwa koloru niż materiału.
Pigment i spoiwo — dwie części każdej farby: pigment to barwny proszek, spoiwo to substancja, która go wiąże i decyduje, czy powstanie olej, akwarela, czy tempera. Ten sam pigment w trzech spoiwach daje trzy różne farby.
Martwa natura — kompozycja z przedmiotów nieruchomych: naczyń, owoców, kwiatów ciętych.
Pejzaż — obraz krajobrazu. Jego botaniczna odmiana, czyli malarstwo z motywem roślin, ma zresztą własną nazwę.
Weduta (6 liter) — dokładny widok miasta, malowany tak, by dało się rozpoznać konkretne budynki.
Marina (6 liter) — obraz z motywem morza.
Tryptyk (7 liter) — dzieło z trzech części; dwuczęściowe to dyptyk, wieloczęściowe — poliptyk.
Z pracowni, nie ze słownika — maluję olejami i akwarelami, głównie łąki, kwiaty i rośliny. Efekty tych wszystkich pojęć widać w obrazach olejnych i akwarelach. Jeśli szukacie terminu, którego tu nie ma, napiszcie — dopiszę go razem z wyjaśnieniem.
Wykorzystujemy pliki cookie, żeby dopasować treść i reklamy, udostępniać funkcje społecznościowe i analizować ruch w witrynie.
Informacje o tym, jak korzystasz z naszej witryny, udostępniamy partnerom społecznościowym, reklamowym i analitycznym. Partnerzy mogą połączyć te informacje z innymi danymi otrzymanymi od Ciebie lub uzyskanymi podczas korzystania z ich usług.