Gwasz — czym różni się od akwareli i kiedy po niego sięgnąć

Gwasz to farba wodna o tym samym spoiwie co akwarela, ale z większą ilością pigmentu i dodatkiem bieli lub kredy. Ta jedna różnica w składzie zmienia wszystko: gwasz nie prześwituje, tylko kryje to, co jest pod spodem.

Jasne po ciemnym

W akwareli światło robi biel papieru, więc miejsca najjaśniejsze trzeba zaplanować i ominąć od pierwszego pociągnięcia. W gwaszu jest odwrotnie — jasny kolor kładzie się na ciemnym na końcu. Dlatego gwaszem można malować na papierze barwnym albo szarym, a rozjaśnienia dokładać wtedy, gdy widać już, gdzie są potrzebne.

Dlaczego lubiła go ilustracja botaniczna

Gwasz schnie na matową, równą powierzchnię bez smug i połysku, wiernie oddaje płaskie plamy koloru i dobrze znosi reprodukowanie. Przez to od stuleci towarzyszył rysunkom roślin i ptaków przygotowywanym do druku — a i dziś nadaje się tam, gdzie liczy się czysty, jednolity kolor i wyraźny kontur.

Dwie rzeczy, które zaskakują na początku

1. Kolor zmienia się po wyschnięciu. Ciemne odcienie jaśnieją, jasne ciemnieją. Dobieranie tonu na mokro prawie zawsze kończy się rozjazdem, więc warto mieć obok kartkę z wysuszonymi próbkami.
2. Warstwa pod spodem się rozpuszcza. Zbyt mokry pędzel poruszy wyschnięty gwasz i wymiesza oba kolory. Kolejne warstwy kładzie się szybko, gęstą farbą i bez wracania w to samo miejsce.

Razem z akwarelą

Obie farby dają się łączyć na jednym arkuszu: przejrzysta akwarela buduje tło i cień, a kilka dotknięć gwaszem przywraca światło, którego w akwareli już nie ma jak odzyskać. Trzeba tylko zachować proporcję, bo gwasz użyty wszędzie odbiera pracy przejrzystość, która jest największą zaletą papieru.

Prace na papierze, w których liczy się właśnie ta przejrzystość, znajdziesz w galerii akwarele.